माझा गाव वडणगे,ता.करवीर ची साखर परंपरा (जागर उत्सव)
कोल्हापूर शहराच्या उत्तरेस ,पंचगंगा नदीच्या काठी वसलेले,कोल्हापूर पासून अवघ्या दोन किलोमीटर अंतरावर असणारे, करवीर काशी म्हणून ओळखल्या जाणारे, भगवान शंकर आणि माता पार्वतीच्या वास्तव्याने पावन झालेली धरती, जिथे शिव व पार्वतीची स्वतंत्र मंदिरे पाहायला मिळतात असे एकमेव गाव असणारे माझे वडणगे गाव. गावाच्या मुख्य चौकामध्ये माता पार्वती देवीचे मंदिर आहे.शारदीय नवरात्र उत्सव व महाशिवरात्री हे उत्सव मोठ्या भक्तीभावाने व उत्साहाने साजरे होतात.पंचक्रोशीतील हजारो भाविक येथे शिवपार्वतीच्या दर्शनासाठी येतात. शारदीय नवरात्र उत्सवात नऊ दिवस ग्रामदैवत माता पार्वतीची वेगवेळ्या रुपात पूजा बांधली जाते. अष्टमीला देवीचा जागर करण्याची पूर्वापार चालत आलेली अनोखी परंपरा गावाने आजही जपली आहे. या परंपरेनुसार अष्टमीच्या रात्री देवीचा जागर केला जातो.साखरेने भरलेली एक मोठी परात, त्याचसोबत माता पार्वती देवीसाठी साडी-चोळी ,हार-फुले घेऊन ती पहाटे देवीला सवाद्य मिरवणुकीने,वाजतगाजत अर्पण केली जाते त्यास साखर म्हणून संबोधले जाते. ही एक अनोखी पद्धत फक्त याच गावात दिसून येते. जागरादिवशी महाराष्ट्र व कर्नाटकातील वेगवेगळ्या जिल्हयातील प्रसिद्ध ब्रास बँड कंपनीची बँड पथके गावातील प्रत्येक गल्लीत आमंत्रित केली जातात. सायंकाळी साधारणपणे सात ते आठ वाजता जवळपास अकरा गल्लीतील शेवटच्या टोकापासून या बँड पथकाच्या सादरीकरणाची सुरुवात होते.घेऊन रात्रभर ही बँडपथक विविध गाण्यांचे सुरेल सादरीकरण करतात. अनेकदा काही गल्लीत ट्रॅक्टरवर वेगवेगळ्या देखाव्यांचे देखील सादरीकरण केले जाते. हे सर्व दुसऱ्या दिवसाच्या पहाटेपर्यंत न थांबता सुरू असते. दुसरे दिवशी साधारणपणे सकाळी सहा ते सात वाजता सर्व गल्लीतील ही निमंत्रित बँडपथके मुख्य चौकात एकत्रित येतात व तिथे यांची जुगलबंदी सुरू राहते. प्रत्येक बँडपथक आपले सर्वोत्तम दाखवण्याचा प्रयत्न करतात. भक्तीसोहळ्यात न्हाऊन गेलेल्या या नऊ दिवसांवर या जागर सोहळ्याने साज चढतो. गावातील लहान मुलांपासून ज्येष्ठ व्यक्तींपर्यंत सर्वजण या साखरेत तल्लीन होऊन सहभागी होतात. विशेषतः गावातील ज्येष्ठांच्या पुढाकाराने सुरू झालेली ही अनोखी व एकमेव गावात असणारी परंपरा गावातील सध्याचे तरुण जपत आहेत.
शिवपार्वती हर हर महादेव!🙏🙏🙏🙏🙏
सर्वांना विजयादशमी दसऱ्याच्या हार्दिक शुभकामना!
✍️ सुनिल अस्वले(सुवर्णविलास)
आपल्या संस्कृतीचं जतन हीच भावी पिढीसाठीची अनमोल ठेव जाणत्यांनी जशी जाणली,जपली तशीच ते आपल्या सुंदर लेखन प्रपंचातून वास्तविक महती सर्वापर्यंत पोहोचण्यास मदत होईल हे मात्र नक्की !
उत्तर द्याहटवाधन्यवाद
उत्तर द्याहटवा